Điểm danh các loại khí độc trong ao nuôi tôm và cách xử lý chúng

Tôm bị chậm lớn, tấp mé, bỏ ăn hay chết rải rác không rõ nguyên do? Rất có thể, ao nuôi của bà con đang tồn tại một lượng khí độc vượt ngưỡng cho phép. Vậy các loại khí độc trong ao nuôi tôm gồm những loại nào. Nguy hiểm ra sao? Mời bà con cùng Khai Nhật tìm hiểu ngay bên dưới nhé!

Khí độc trong ao nuôi tôm là gì? Tại sao tồn tại khí độc trong ao nuôi tôm

Khí độc trong ao nuôi tôm là gì?

Khí độc trong ao nuôi tôm là các hợp chất hóa học tồn tại ở dạng khí hay lơ lửng trong nước. Những chất này chủ yếu được hình thành thông qua quá trình phân hủy các chất hữu cơ trong điều kiện thiếu khí oxy. Những loại khí độc này làm ảnh hưởng trực tiếp lên hệ hô hấp, thần kinh của tôm. Ngoài ra, chúng còn làm chất lượng nước xuống cấp, làm tôm chậm lớn hay thậm chí chết hàng loạt.

Giải mã lý do tại sao khí độc thường tích tụ dưới đáy ao

Đáy ao dường như là một môi trường tuyệt vời cho các chất hữu cơ. Khí độc thường tập trung ở tầng đáy và lớp bùn bởi những lý do chính như:

• Tỷ trọng: Các chất thải hữu cơ nặng hơn nước nên sẽ bị chìm xuống dưới đáy
• Lượng oxy bị thiếu hụt: Trong suốt quá trình vi khuẩn phân hủy các chất hữu cơ, chúng sẽ tiêu tốn một lượng oxy khổng lồ. Ở tầng đáy, nơi mà lượng oxy dường như tập trung thấp nhất. Điều này tạo điều kiện cho các vi khuẩn yếm khí hoạt động cực mạnh, sản sinh ra các loại khí độc H₂S, NH₃
• Dòng chảy yếu hoặc không có dòng chảy: Hệ thống sục khí và quạt nước nếu không được bố trí một cách hợp lý, chúng có thể sẽ hình thành các góc chết ở dưới đáy ao. Từ đó, khí độc sẽ tập trung lại một chỗ gây ảnh hưởng trực tiếp đến tôm.

Các loại khí độc thường xuất hiện trong ao nuôi tôm hiện nay

Dưới đây là một số loại khí độc thường gặp trong ao nuôi tôm mà Khai Nhật tổng hợp lại được. Mời bà con cùng theo dõi.

Khí NH₃ ( Amoniac)

Đây là loại khí thường gặp không chỉ ở ao nuôi tôm mà chúng còn xuất hiện ở bất cứ ao nuôi nào. NH₃ là khí được sinh ra từ quá trình bài viết của tôm và sự phân hủy đạm của thức ăn dư thừa. Chúng tồn tại ở 2 dạng chính là NH₃ (rất độc) và NH₄⁺ (ít độc hơn). Khi nhiệt độ và độ pH trong ao tăng cao, độc tính của amoniac sẽ tăng cao theo.

Loại khí này đặc biệt nguy hiểm vào buổi chiều. Lúc này, tôm sẽ có tình trạng bơi lờ đờ trên mặt nước, giảm ăn. Phần mang tôm sẽ có màu tối hay màu đỏ tím. Tôm sống trong môi trường sẽ bị chậm lớn do bị ức chế khả năng bài tiết.

Khí H₂S (Hydro Sunfua)

Đây là loại khí được sinh ra trong quá trình các chất hữu cơ có lưu huỳnh bị phân hủy trong điều kiện yếm khí. Loại khí này có mùi trứng thối đặc trưng. Tuy nhiên, loại khí này vẫn sẽ làm cho tôm bị ngộ độc khi ở nồng độ thấp chúng vẫn có thể gây ngộ độc và làm chết tôm.

Khi xuất hiện loại khí độc này trong ao, bà con sẽ thấy hiện tượng tôm chết rải rác dưới đáy (thường xi phông mới thấy xác tôm). Tôm bị mềm vỏ, mang đen hoặc vàng.

Khí NO₂ (Nitrite)

Đây là sản phẩm trung gian trong chu trình nitrat hóa (quá trình chuyển hóa NH₃ thành NO₃). Thông thường, vi sinh trong ao nuôi bà con hoạt động không hiệu quả. Từ đó, khí NO₂ không thể chuyển hóa thành NO₃.

NO₂ sẽ len lỏi vào mang tôm, làm cho tôm bị ngạt dù nước có đủ oxy. Tôm bơi lờ đờ, bỏ ăn, tấp mé. Phần mang và cơ của tôm sẽ chuyển sang màu hồng hoặc đỏ nhạt.

Khí CO₂ và thiếu khí Oxy hòa tan (DO thấp)

Thông thường điều này xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau. Tuy nhiên, nguyên nhân chủ yếu thường là do sự hô hấp của tôm, tảo và quá trình phân hủy xác hữu cơ vào ban đêm. Nồng độ CO₂ cao sẽ làm độ pH của nước bị giảm đột ngột làm cho tôm bị sốc pH. Ngoài ra, việc nhiều CO₂ trong ao nuôi cũng là dấu hiệu cảnh báo ao nuôi bị thiếu hụt oxy trầm trọng. Điều này làm cho tôm nổi đầu hàng loạt vào mỗi sáng, stress nặng và dễ nhiễm bệnh hơn.

Điểm danh một số nguyên nhân hình thành khí độc trong ao nuôi tôm hiện nay

Sau khi đã biết được những loại khí độc có trong ao nuôi tôm. Liệu bà con đã biết được những nguyên nhân khiến chúng xuất hiện chưa? Nếu chưa, Khai Nhật mời bà con xem tiếp ngay phần dưới đây nhé!

Thức ăn dư thừa và chất thải của tôm

Đây là nguyên nhân hàng đầu trong việc sinh ra các loại khí độc trong ao nuôi tôm. Tôm chỉ hấp thụ được khoảng 20-30% lượng đạm trong thức ăn, phần còn lại thải ra môi trường. Nếu việc quản lý thức ăn kém (hệ số FCR cao), lượng đạm dư thừa này sẽ phân hủy thành NH₃ và NO₂ bùng phát.

Tảo tàn, xác sinh vật phân hủy tích tụ dưới đáy ao

Hiện tượng tảo tàn (tảo chết hàng loạt) sẽ tạo ra một lượng lớn chất hữu cơ đột biến trong môi trường nước. Chúng sẽ lắng xuống đáy, quá trình phân hủy các chất hữu cơ này sẽ tốn rất nhiều oxy và nhanh chóng giải lượng độc tố vào trong nước. Từ đó, tôm bị chết ngạt và sốc cho tôm ngay lập tức

Đáy ao chứa nhiều mùn bã hữu cơ, tích tụ lâu ngày

Đối với các ao đất hay các ao được lót bạt nhưng lâu ngày không được cải tạo kỹ lưỡng. Lớp bùn đen sẽ tích tụ dưới đáy ao, kết hợp cùng vỏ tôm, chất tồn dư,… Tạo điều kiện sinh khí H₂S.

Việc thay nước định kỳ và sục khí chưa phù hợp

Việc ít thay nước hay thay nước không định kỳ sẽ làm cho các chất độc trong ao tôm không được thoát ra ngoài. Từ đó, các chất độc trong ao nuôi sẽ trở nên dày đặc và gây hại cho tôm. Ngoài ra, việc lắp đặt hệ thống sục khí và quạt nước không đúng cách sẽ làm cho lượng oxy tầng đáy không đủ. Điều này vừa gây ra việc oxy không đủ để oxi hóa các chất độc, vừa không gom được chất thải của ao vào hố xi phông để loại bỏ ra ngoài.

Một số tác hại của khí độc đối với ao nuôi tôm

Sau khi biết được các nguyên nhân gây ra khí độc trong ao. Khai Nhật sẽ bật mí cho bà con biết những tác hại của các loại khí độc ảnh hưởng đến ao nuôi như thế nào.

Tôm yếu, dễ stress và suy giảm hệ miễn dịch

Khí độc là một trong những tác nhân gây stress mãn tính. Tôm phải tiêu tốn nhiều năng lượng hơn để chống chọi với môi trường khắc nghiệt thay vì dùng để tăng trưởng. Từ đó, tôm sẽ dễ bị còi cọc, thiếu sức sống hay thậm chí là phân đàn

Khí độc tạo điều kiện cho vi khuẩn Vibrio tấn công

Môi trường nhiều khí độc là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn Vibrio Parahaemolyticus (gây bệnh gan tụy, phân trắng) phát triển mạnh. Tôm bị yếu do khí độc, vi khuẩn thừa cơ hội xâm nhập vào tôm, làm cho tôm chết sớm (EMS)  hay bệnh phân trắng.

Bài viết liên quan: Bệnh EMS trên tôm là gì? Đừng bỏ qua nếu không muốn tôm bệnh

Xuất hiện tình trạng tôm chết lai rai hoặc chết hàng loạt

Khi khí độc xuất hiện, khí độc sẽ làm cho tôm bị hiện tượng chết lai rai hay chết hàng loạt

• Hiện tượng chết lai rai: Thường là do tôm bị ngộ độc khí NO₂ hay NH₃ mãn tính
• Hiện tượng tôm chết hàng loạt: Đây là dấu hiệu thường thấy do tôm bị ngộ độc khí H₂S hay thiếu oxy cục bộ.

Xem thêm: Cách phân biệt tôm chết do khí độc và do vi khuẩn, virus chuẩn xác

Tôm bị giảm năng suất, thời gian nuôi kéo dài, thiệt hại cho người nuôi tôm

Như Khai Nhật đã đề cập phía trên, việc tôm phải dùng nhiều năng lượng hơn để chống chọi. Vì thế, chất lượng thịt tôm sẽ bị giảm sút, thời gian nuôi kéo dài và gây thiệt hại rất lớn cho người nuôi tôm.

Hướng dẫn xử lý khí độc trong ao nuôi tôm đơn giản, hiệu quả

Sau khi đã biết được những thiệt hại mà khí độc gây ra trong ao nuôi tôm. Vậy bà con đã biết cách khắc phục tình trạng khí độc trong ao nuôi tôm hay chưa? Nếu chưa hãy cùng tìm hiểu ngay với Khai Nhật bên dưới đây ngay nhé!

Xử lý nước ao bằng các sản phẩm hóa học

Bà con có thể tiến hành sử dụng Aqualisan hay Oxy già để tiến hành loại bỏ bớt lượng khí độc có trong ao nuôi tôm. Liều dùng như sau:

• Aqualisan: Bà con có thể sử dụng liều dùng tham khảo khoảng 6 ppm (tương đương với 6kg/ 1000m³). Tuy nhiên, tùy vào nồng độ các loại khí độc và chất hữu cơ trong ao mà bà con có thể tăng hoặc giảm liều để có thể sử dụng hiệu quả nhất.
• Oxy Già: Bà con có thể sử dụng liều tham khảo 64 ppm (tương đương 91.4 lít/ 1000m³) để có thể tiến hành khử các loại khí độc như NH₃ trong ao.

Lưu ý: Để đạt được hiệu quả tốt nhất, bà con cần hỏi ý kiến từ các chuyên gia có kinh nghiệm hoặc bác sĩ thú y để có thể biết được liều dùng chính xác nhất. Ngoài ra, bà con cần tiến hành đánh vào lúc buổi sáng, đánh Vitamin C và khoáng trước khoảng 3h để tăng cường sức khỏe cho tôm trước khi tiến hành xử lý.

Xem thêm: Aqualisan: Giải pháp khử trùng nước ao nuôi hiệu quả

Xử lý khí độc bằng Zeolite, Yucca

Bà con hoàn toàn có thể sử dụng Yucca hay Zeolite để có thể hấp thụ và giảm lượng khí độc có trong ao một cách nhanh chóng

• Yucca Schidigera: Hoạt chất Saponin trong cây Yucca có khả năng hấp thụ và kết hợp với NH₃ cực nhanh. Đây là giải pháp “cấp cứu” khi tôm bị ngộ độc NH₃.
• Zeolite: Là khoáng chất có cấu trúc rỗng, giúp hấp phụ khí độc NH₃ và kim loại nặng. Lưu ý: Zeolite hoạt động kém hiệu quả hơn trong nước mặn (do cạnh tranh ion), nên cần dùng liều lượng phù hợp.

Sử dụng vi sinh phân hủy chất hữu cơ, bùn đáy dưới ao

Đây là phương pháp gần như an toàn và bền vững nhất trong ao nuôi tôm. Bà con có thể sử dụng các loại men vi sinh có các chủng bên dưới để tiến hành khắc phục các vấn đề khí độc trong ao nuôi tôm như:

• Chủng Bacillus (Subtilis, Licheniformis): Tiết enzyme phân hủy protein, tinh bột, chất béo trong phân tôm và thức ăn thừa, cắt đứt nguồn sinh khí độc.
• Chủng Nitrosomonas, Nitrobacter: Chuyên dùng để xử lý NH₃ và NO₂, chuyển hóa chúng thành chất không độc. Cần ủ sục khí trước khi đánh xuống ao để đạt hiệu quả cao nhất.

Một số biện pháp phòng ngừa khí độc trong ao tôm cực hiệu quả

Tiến hành xi phông đáy ao định kỳ

Đối với ao bạt, việc xi phông (hút đáy) định kỳ là điều mà bà con nên làm. Điều này nhằm giúp bà con có thể loại bỏ trực tiếp nguồn nước thải trong ao nuôi. Đối với ao đất, bà con nên tiến hành xử lý đáy bằng vôi, phơi đáy ở mỗi vụ nuôi.

Thường xuyên kiểm tra các chỉ số nước

Đây là việc cực kỳ quan trọng. Điều này giúp bà con biết được chính xác hiện tại chất lượng nước trong ao nuôi như thế nào. Bà con có thể sử dụng các bộ kit test hay các máy đo thông số nước để kiểm tra hằng ngày. Việc kiểm tra này cũng giúp cho bà con xử lý ao nuôi được dễ dàng và ít tốn kém hơn khi khí độc đã bùng phát

Duy trì hệ vi sinh có lợi

Bà con tiến hành định kỳ men vi sinh xử lý nước định kỳ từ 3-5 ngày/ lần. Điều này giúp bà con có thể duy trì mật độ vi sinh vật có lợi trong ao, môi trường nước được sạch hơn.

Câu hỏi thường gặp về chủ đề khí độc trong ao nuôi tôm

Khí độc nào nguy hiểm nhất trong ao nuôi tôm?

Khí H₂S thường là loại khí nguy hiểm nhất trong ao nuôi tôm. Chúng sẽ gây nên tình trạng tôm chết hàng loạt nếu không được khắc phục kịp thời. NO₂ không nguy hiểm bằng khí Sunfua. Tuy nhiên chúng khó xử lý triệt để, gây hại cho tôm một cách âm thầm và lâu dài hơn.

Nên tiến hành xử lý đáy ao tôm bao lâu một lần

Bà con nên tiến hành xử lý đáy ao tôm khoảng 2 ngày/ lần. Ngoài ra, bà con cũng cần tiến hành cung cấp thêm oxy dưới đáy ao theo định kỳ hoặc khi trời nắng nóng quá mức.

Có nên tiến hành xử lý khí độc trong ao nuôi tôm khi tôm đang yếu không?

Bà con cần cẩn trọng trong quá trình xử lý ao tôm khi tôm đang yếu. Lý do là vì một số loại như BKC, Chlorine,… Trong trường hợp cần thiết, bà con nên tiến hành dùng Vitamin C và khoáng đánh trước cho tôm khoảng 3 tiếng trước khi tiến hành các bước xử lý ao nuôi tiếp theo.

Tảo tàn có làm sinh ra khí độc hay không?

Tảo tàn là một trong những nguyên nhân sinh ra khí độc trực tiếp. Khi tảo chết và chìm xuống đáy, quá trình phân hủy sẽ làm cho các chất như NH₃ tăng vọt, lượng Oxy giảm sâu vào ban đêm.

Khai Nhật – địa chỉ cung cấp các sản phẩm xử lý khí độc uy tín, chất lượng

Khai Nhật là một trong những địa chỉ chuyên cung cấp các sản phẩm xử lý khí độc uy tín, chất lượng. Với hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực cung cấp các giải pháp xử lý nước và thức ăn cho thủy sản. Chúng tôi tự tin những sản phẩm cung cấp đến cho bà con đều rõ nguồn gốc xuất xứ, có giấy tờ rõ ràng. Ngoài ra, đội ngũ tại Khai Nhật còn có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thủy sản, vì thế bà con hoàn toàn có thể yên tâm khi sử dụng sản phẩm của chúng tôi. Nếu bà con có nhu cầu, hãy liên hệ ngay với Khai Nhật qua Hotline: 0965.025.702 để được hỗ trợ kịp thời ngay nhé

Lý do bà con nên mua hàng tại Khai Nhật:

• Đầy đủ mã lưu hành
• Nhập khẩu trực tiếp từ nhà sản xuất
• Chất lượng vượt trội
• Giá thành cạnh tranh
• Chính sách hỗ trợ đặc biệt cho trại giống và đại lý