Cách kiểm soát rong đáy ao tôm hiệu quả không lo rong trở lại

Cập nhật: 11 Tháng 9, 2025

Trong nuôi tôm công nghiệp, việc duy trì chất lượng đáy ao là một trong những yếu tố sống còn quyết định sự thành bại của cả vụ nuôi. Một trong những tác nhân âm thầm phá hủy nền đáy là rong đáy, thường bị bỏ qua trong những giai đoạn đầu của quá trình nuôi. Tuy nhiên, khi rong đáy phát triển mạnh mẽ, hậu quả để lại có thể rất nghiêm trọng: đáy ao bị phân hủy, nước ô nhiễm, tôm bị stress, yếu dần rồi chết hàng loạt.

Vậy, kiểm soát rong đáy như thế nào để vừa hiệu quả, vừa thân thiện với môi trường, không gây sốc cho tôm? Bài viết dưới đây sẽ giúp người nuôi hiểu sâu hơn về bản chất của rong đáy, cách chúng tương tác với hệ sinh thái ao nuôi, và những giải pháp mới mẻ dựa trên sinh học, công nghệ, và hệ thống canh tác bền vững.

Mục lục

Rong đáy ao tôm – “kẻ thù vô hình” của người nuôi

Rong đáy ao tôm là các loài thực vật thủy sinh (rong tơ, rong nhớt, rong đuôi chó…) sinh trưởng ở đáy ao hoặc ven bờ. Chúng phát triển mạnh khi:

Môi trường nước trong, ánh sáng chiếu tới đáy ao tốt.
Nguồn dinh dưỡng (nitrat, photphat) dư thừa từ phân tôm hoặc thức ăn.
Độ kiềm, pH, độ mặn thích hợp. Đặc biệt trong các ao nuôi tôm sú và tôm thẻ thâm canh.

rong-day-ao-tom — Rong đáy ao tôm tích tụ gây độc tố hại cho ao nuôi. (Ảnh sưu tầm)

Khi phát triển mất kiểm soát, rong đáy ao tôm sẽ:

Tạo lớp che phủ dưới đáy ao, cản trở lưu thông nước.
Hô hấp mạnh ban đêm, làm giảm oxy đáy nghiêm trọng.
Khi chết đi, xác rong phân hủy, sinh ra khí độc (H₂S, NH₃, CH₄).
Là nơi ẩn trú lý tưởng cho mầm bệnh (vi khuẩn Vibrio, nấm, EHP…).

Với những rủi ro như vậy, rong đáy ao tôm được xem là mối nguy môi trường đáng gờm, cần có chiến lược xử lý hợp lý.

>>> Xem thêm: 4 Cách cắt tảo trong ao nuôi tôm an toàn và hiệu quả

Nguyên nhân rong đáy ao tôm phát triển mạnh là gì?

Rong đáy ao tôm phát triển mạnh trong ao tôm là do nguyên nhân nào?

Cải tạo ao không sạch: Khi ao nuôi không được cải tạo kỹ lưỡng, các chất hữu cơ như thức ăn thừa, xác tảo, bào tử rong và tàn dư sinh học từ các vụ nuôi trước dễ bị tích tụ lại. Đây chính là nguồn dinh dưỡng dồi dào giúp rong đáy phát triển nhanh chóng. Tình trạng này thường xảy ra ở các ao ít được cải tạo hoặc cải tạo chưa đầy đủ, đặc biệt trong môi trường ao bị ô nhiễm.
Tảo tàn: Khi tảo trong ao bị chết hàng loạt, nước trở nên trong hơn, khiến ánh sáng dễ dàng xuyên xuống đáy ao, tạo điều kiện thuận lợi cho rong đáy sinh trưởng. Đồng thời, quá trình tảo tàn còn làm giảm lượng oxy hòa tan, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của tôm.
Mực nước thấp: Ao nuôi có mực nước thấp (dưới 0,8 mét), kết hợp với hiện tượng tảo tàn khiến nước trong hơn, ánh sáng chiếu trực tiếp xuống đáy, kích thích rong phát triển mạnh.

Ngoài ra, việc cho tôm ăn không hợp lý dẫn đến dư thừa thức ăn. Khiến lượng chất thải hữu cơ trong ao tăng cao. Nếu không xi phông đáy thường xuyên và bổ sung chế phẩm vi sinh kịp thời. Lớp hữu cơ này sẽ làm giảm chất lượng nước. Tạo môi trường thuận lợi cho rong đáy phát triển. Các yếu tố môi trường khác như pH, độ mặn không ổn định, quản lý ao chưa tốt (thay nước, sục khí không đầy đủ). Cũng góp phần thúc đẩy rong đáy lan rộng trong ao.

rong-day-ao-tom (1) — Hiện tượng tảo tàn gây tình trạng thiếu oxy hòa tan trong ao nuôi. (Ảnh sưu tầm)

>>> Xem thêm: Cẩm nang về các loại bệnh nấm trên tôm – Cách điều trị hiệu quả

Các giải pháp quản lý rong đáy ao tôm truyền thống và hiện đại

Phương pháp truyền thống và điểm hạn chế

Trước đây, người nuôi thường áp dụng các biện pháp như:

Cào rong, gom lại và vớt bỏ.
Sử dụng hóa chất diệt rong (thuốc diệt tảo, vôi, chlorine, thuốc tím…).
Hạ nước, hút đáy, thay nước toàn bộ.

Tuy nhiên, những phương pháp này có nhiều nhược điểm:

Rong chết phân hủy hàng loạt làm tăng COD, BOD đột ngột.
Tôm bị sốc môi trường khi thay nước đột ngột hoặc dùng hóa chất mạnh.
Tốn công, tốn sức, rong đáy ao tôm nhanh quay trở lại, không được hiệu quả lâu dài.

→ Vấn đề cốt lõi là người nuôi đang phản ứng khi rong đã phát triển. Thay vì chủ động phòng ngừa và kiểm soát từ sớm.

rong-day-ao-tom (2) — Cào rong, vớt rong là cách truyền thống từ xưa đến nay. (Ảnh sưu tầm)

Phương pháp kiểm soát rong đáy ao tôm bằng chế phẩm sinh học

Để hạn chế sự phát triển của rong đáy ao tôm, bà con cần giảm dinh dưỡng đáy ao (chính là nguồn sống chính của rong). Bà con có thể tham khảo các chế phẩm sinh học chứa vi khuẩn có lợi như:

Bacillus subtilis, Bacillus licheniformis, Bacillus megaterium: giúp phân hủy mùn bã hữu cơ, hạn chế phát sinh rong và vi khuẩn gây bệnh.
Vi sinh phân giải Nitrat và Photphat: cắt nguồn dinh dưỡng chính của rong đáy.

→ Việc bổ sung vi sinh định kỳ không chỉ làm sạch đáy ao nuôi mà còn cải thiện sức khỏe hệ vi sinh ao, ổn định môi trường nuôi lâu dài.

rong-day-ao-tom (3) — Bà con cần giảm dinh dưỡng đáy ao bằng cách thêm chế phẩm sinh học. (Ảnh sưu tầm)

>>> Xem thêm: Kỹ thuật nuôi tôm mùa nắng nóng hiệu quả, giảm sốc nhiệt và bệnh tật

Phương pháp giảm rong đáy ao bằng công nghệ giám sát môi trường

Các thiết bị thông minh ngày càng phổ biến trong các trang trại nuôi tôm lớn:

Cảm biến đo độ đục, pH, oxy hòa tan và ánh sáng đáy: cho phép cảnh báo sớm sự xuất hiện của rong đáy.
Camera dưới nước và robot hút đáy: phát hiện và loại bỏ mảng rong mà không gây xáo trộn đáy quá mức. (Nguồn: Viện VKIST – Bộ khoa học và công nghệ, Viện khoa học và công nghệ Việt Nam – Hàn Quốc)

→ Công nghệ này giúp người nuôi chủ động giám sát và xử lý từ sớm. Tránh để rong phát triển quá mức rồi mới tìm cách can thiệp.

Kết luận

Kiểm soát rong đáy ao tôm không nên thực hiện “chữa cháy” khi rong đã đầy ao. Mà cần có kế hoạch quản lý xuyên suốt vụ nuôi. Bên cạnh các cách truyền thống, bà con có thể áp dụng các giải pháp sinh học, công nghệ để giúp:

Bảo vệ đáy ao tôm khỏe mạnh.
Giảm thiểu rủi ro dịch bệnh.
Tăng hiệu quả kinh tế và kéo dài tuổi thọ ao nuôi.

Nuôi tôm thời đại mới không chỉ là cho ăn và thu hoạch, mà còn là quản lý hệ sinh thái ao nuôi một cách thông minh, kiểm soát rong đáy ao nuôi là một bước không thể thiếu. Bà con cần tư vấn thêm về các giải pháp xử lý rong rêu trong ao tôm? Liên hệ ngay với Khai Nhật qua Hotline 0965.025.702 nhé!

Lý do bà con nên mua hàng tại Khai Nhật: