[Giải đáp]: Tôm bị đỏ thân là bệnh gì? Các trị ra sao?

Hiện tượng tôm bị đỏ thân là một trong những hiện tượng báo hiệu bệnh cực kỳ phức tạp và dễ gây nhầm lẫn nhất đối với người nuôi tôm. Nhiều bà con đã vội vàng đưa ra kết luận do virus mà bỏ qua các yếu tố về biến động môi trường, khí độc hay do vi khuẩn Vibrio. Điều này dẫn đến việc điều trị sai hướng và tốn kém. Ngày trong bài viết sau đây, Khai Nhật sẽ giúp cho bà con biết được bệnh đỏ thân trên tôm sú và tôm thẻ chân trắng một cách chi tiết nhất. Mời bà con cùng nhau theo dõi ngay nhé!

Hiện tượng tôm bị đỏ thân là gì? Tôm bị đỏ thân có phải là một bệnh đặc biệt của tôm hay không?

Hiện tượng tôm bị đỏ thân là hiện tượng cơ thể của tôm chuyển từ màu sáng sang màu hồng nhạt hay đỏ đậm. Hiện tượng này xuất hiện khi sắc tố Astaxanthin trong cơ thể tôm được giải phóng khi chúng gặp vấn đề về sức khỏe.

Tôm bị đỏ thân không phải là một triệu chứng thông thường. Chúng là  dấu hiệu của các bệnh lâm sàng khác có thể kể đến như:

• Bệnh do Virus (như hội chứng Taura – TSV, bệnh đốm trắng – WSSV).
• Bệnh do Vi khuẩn (thường là Vibrio).
• Phản ứng sinh lý do sốc môi trường (biến động pH, kiềm, nhiệt độ).
• Ngộ độc khí độc trong ao.

Một số dấu hiệu nhận biết tôm bị bệnh thân đỏ

Biển hiện tôm bị thân đỏ bên ngoài cơ thể

• Màu sắc: Toàn bộ cơ thể hoặc các vùng cụ thể như chân bơi, chân bò, đuôi tôm chuyển sang màu đỏ hồng.
• Vỏ tôm: Vỏ tôm có thể bị mềm, mỏng, ốp thân hoặc xuất hiện các đốm đen li ti (nếu do vi khuẩn tấn công).
• Gan tụy: Gan tôm có thể bị sưng to, nhũn hoặc teo nhỏ, màu sắc gan chuyển sang vàng nhạt hoặc đen sẫm thay vì màu nâu đen đặc trưng của tôm khỏe.

Biểu hiện tôm bị thân đỏ thông qua hành vi

Bên cạnh những dấu hiệu bằng mắt thường, bà con có thể nhận biết tình trạng tôm bị đỏ thâm thông qua hành vi của chúng. Cụ thể như:

• Tôm bơi yếu
• Tôm bơi chậm lờ đờ
• Tôm hay tấp bờ, nổi mé ao, bỏ ăn hay ăn rất ít
• Tôm bắt đầu xuất hiện tình trạng chết rải rác, tỉ lệ này tăng dần và có thể chết 100% hồ sau từ 5-7 ngày.

Xem thêm: [Giải đáp]: Bệnh đen mang trên tôm là gì? Điều trị ra sao?

Một số dấu hiệu khác

Ngoài những biểu hiện và hành vi kể trên, vẫn còn một số dấu hiệu khác có thể kể đến như:

• Chim săn mồi xuất hiện tại ao: Bà con có thể thấy tình trạng chim cò/ nhạn bay đến ao bắt tôm vì nhiều tôm yếu và nổi trên mặt nước
• Thời điểm: Thường xuất hiện tình trạng đỏ/ hồng thân vào trước chu kì lột xác.

Điểm danh những nguyên nhân làm tôm bị đỏ thân

Tôm bị đỏ thân do vi khuẩn và mầm bệnh

Vi khuẩn hay virus là một trong những nguyên nhân làm cho tôm bị đỏ thân. Chúng được chia thành 2 dạng như:

• Virus: Phổ biến nhất là virus gây hội chứng Taura (TSV) trên tôm thẻ chân trắng. Tôm nhiễm bệnh chuyển sang màu đỏ nhạt, đuôi đỏ, vỏ mềm và chết hàng loạt. Ngoài ra, virus đốm trắng (WSSV) giai đoạn cuối cũng khiến tôm chuyển đỏ.
• Vi khuẩn: Nhóm vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus hoặc Vibrio alginolyticus khi bùng phát mạnh sẽ tấn công vào gan và đường ruột, gây viêm nhiễm toàn thân khiến tôm chuyển màu đỏ (thường gọi là bệnh đỏ thân do vi khuẩn).

Bài viết liên quan: Làm thế nào để xử lý bệnh đốm trắng trên tôm dứt điểm? 

Tôm bị tình trạng đỏ thân do sốc môi trường ao nuôi

Tôm là loài sinh vật nhạy cảm với nhiệt độ và môi trường. Khi các chỉ số trong nước thay đổi đột ngột, tôm có thể bị stress và cơ thể tự động chuyển sang đỏ. Các yếu tố thay đổi môi trường tự nhiên bao gồm:

• Mưa lớn kéo dài làm cho độ mặn giảm và pH thay đổi đột ngột
• Nhiệt độ nước thay đổi quá nhanh (quá nóng hay quá lạnh)
• Độ kiềm giảm thấp làm cho tôm khó lột vỏ, bị bó vỏ làm cho đỏ thân

Tôm bị đỏ thân do chất lượng môi trường nước kém, nhiều khí độc trong ao nuôi

Đây là nguyên nhân chủ yếu làm cho tôm bị đỏ thân trong các ao nuôi mật độ cao, đáy ao nhiều cặn bẩn.

• Sự tích tụ của khí độc NH3 (Amoniac) và H2S (Hydro sunfua) từ thức ăn thừa và phân tôm làm cho tôm bị ngộ độc.
• Khi bị ngộ độc khí, tôm không hấp thụ được oxy, từ đó, tôm bị stress nặng, tôm nổi đầu và cơ thể dần chuyển sang màu hồng đỏ.
• Hàm lượng oxy hòa tan thấp (DO < 4mg/l ) kéo dài cũng làm cho tôm bị đỏ thân

Xem thêm: Cách phân biệt tôm chết do khí độc và do vi khuẩn, virus chuẩn xác

Tôm bị đỏ thân do dinh dưỡng và sức đề kháng yếu

Việc thiếu hụt các chất dinh dưỡng và sức đề kháng yếu cũng là nguyên nhân làm cho tôm bị đỏ thân. Nguyên nhân có thể từ:

• Thiếu hụt Vitamin (đặc biệt là Vitamin C) và các khoáng chất cần thiết trong khẩu phần ăn làm cho vỏ tôm bị yếu, sắc tố không ổn định.
• Thức ăn kém chất lượng, chứa nấm mốc hay độc tố Mycotoxin gây lại cho gan tôm. Từ đó, tôm bị suy giảm hệ miễn dịch và thân tôm bị đỏ.

Tôm bị đỏ thân có thật sự nguy hiểm không?

Tôm bị đỏ thân là tình trạng cực kỳ nguy hiểm. Mức độ nguy hiểm sẽ tùy thuộc vào nguyên nhân:

• Trường hợp bệnh đỏ thân do virus gây ra: Tỷ lệ chết có thể lên đến 80 – 100% ao chỉ sau vài ngày từ khi bà con phát hiện tình trạng tôm bị đỏ thân. Đối với trường hợp này rất khó cứu chữa. Bà con có thể tiến hành thu hoạch sớm hay hủy ao để tránh thiệt hại.
• Nếu do vi khuẩn hay môi trường: Nếu bà con không xử lý kịp thời, tôm sẽ bỏ ăn, rớt đáy rải rác và sau cùng là chết hàng loạt. Tuy nhiên, nếu bà con phát hiện sớm và xử lý kịp thời thì tôm vẫn có khả năng hồi phục.

Hướng dẫn xử lý tôm bị đỏ thân đơn giản, hiệu quả

Xử lý môi trường nước ao nuôi

Việc đầu tiên mà bà con cần làm khi tôm bị đỏ thân chính là xử lý môi trường nước ao nuôi. Bà con có thể tiến hành sử dụng các phương pháp bên dưới để có thể tiến hành khắc phục cấp tốc như:

• Cắt giảm lượng thức ăn, kiểm tra lượng thức ăn: Bà con cần kiểm tra lại nguồn thức ăn xem chúng có bị mốc hay bị ẩm hay không. Nếu có, bà con cần tiến hành thay mới hết thức ăn. Sau đó, bà con tiến hành ngưng cho tôm ăn hay giảm nguồn thức ăn từ 50 – 70% lượng thức ăn ngay lập tức để giảm tải áp lực lên ao nuôi tôm và gan tụy của chúng.
• Tăng cường lượng oxy hòa tan trong ao: Bà con tiến hành chạy quạt nước hết công suất, tiến hành bổ sung thêm OXYPER hay các chế phẩm có tác dụng cung cấp oxy để có thể đảm bảo lượng DO > 5mg/ lít.
• Xử lý khí độc: Bà con có thể sử dụng chế phẩm như Aqualisan, Oxy già, kết hợp sử dụng thêm Zeolite khử khí cấp tốc để ổn định đáy ao.
• Thay nước: Bà con có thể thay khoảng  từ 20 – 30% nước sạch đã qua xử lý để giảm mật độ vi khuẩn, vi rút trong ao để giảm mật độ mầm bệnh và khí độc trong ao.

Hỗ trợ gan tụy và làm tăng sức đề kháng của tôm

Tôm bị đỏ thân sẽ làm cho gan tụy và sức đề kháng của tôm bị suy giảm. Vì thế, bà con có thể tiến hành thực hiện các biện pháp như:

• Trộn Vitamin C, khoáng chất và các chất kích thích hệ miễn dịch vào thức ăn cho tôm. Sau đó bà con tiến hành cho tôm ăn nếu tôm còn khả năng ăn được.
• Sử dụng thêm các sản phẩm bổ sung phục hồi gan tụy của tôm: Bà con có thể tiến hành sử dụng các loại đường như sorbitol,… tạt trực tiếp xuống ao hay trộn vào thức ăn. Đường giúp cung cấp năng lượng nhanh cho tôm, giải độc gan tôm và phục hồi chức ăn gan tụy của tôm.

Kiểm soát vi khuẩn và mầm bệnh một cách hiệu quả

Việc kiểm soát vi khuẩn và mầm bệnh trong ao tôm là một điều cần thiết để tránh tình trạng tôm bị đỏ thân lây lan. Bà con cần kiểm soát tình trạng vi khuẩn và virus trong ao nuôi. Bà con có thể sử dụng các phương pháp như:

Sử dụng Protectol kiểm soát tình trạng tôm bị đỏ thân trong ao nuôi hiệu quả

Protectol là sản phẩm diệt khuẩn mạnh ở phổ rộng. Với thành phần lên đến 50% Glutaraldehyde, sản phẩm có khả năng diệt được cả vi khuẩn và virus khổ rộng cực mạnh. Protectol GA 50 hoạt động bằng cách làm đông vón protein và phá vỡ màng tế bào của vi khuẩn/virus trong nước. Điều này có nghĩa là sản phẩm có khả năng tiêu diệt các mầm bệnh lơ lửng trong ao, cắt đứt nguồn lây lan sang cho tôm chưa nhiễm bệnh. Bà con có thể sử dụng liều tham khảo như sau:

• 5kg cho mỗi 1000 mét khối nước. Bà con nên bắt đầu từ liều từ 1-3kg/ 1000m³ nước nếu tôm đang quá yếu. Điều này nhằm tránh việc tôm bị sốc thuốc do sức yếu. Bà con có thể đánh lại liều tương tự sau từ 2-3 ngày.
• Bà con tiến hành hòa tan hàm lượng Protectol cần dùng với nước sạch theo tỉ lệ 1 phần thuốc cho từ 20 – 30 phần nước. Sau đó, dùng phần dung dịch đã pha loãng tiến hành tạt khắp bề mặt ao từ 8h – 10h hoặc từ 16h – 17h.

Lưu ý: Đây là liều dùng tham khảo. Bà con nên tham khảo ý kiến từ các bác sĩ thú y để biết được liều dùng chính xác nhất nhé. Tuyệt đối không được tạt sản phẩm vào ban đêm. Lý do là vì sản phẩm có thể làm giảm lượng oxy trong nước. Tôm đang bệnh cộng thêm thiếu oxy sẽ rất nguy hiểm.

Sử dụng Aqualisan ức chế tình trạng tôm bị đỏ thân trong ao nuôi hiệu quả

Aqualisan là một sản phẩm chuyên dụng dùng để ức chế các loại virus và vi khuẩn có hại trong ao. Tôm bị đỏ thân thường rất yếu, thiếu oxy và cực kỳ dễ bị sốc nước. Aqualisan có khả năng giúp làm giảm tôm bị sốc nước bơi những ưu điểm như:

• Diệt khuẩn mạnh, an toàn: Nhờ thành phần Peracetic Acid, sản phẩm có khả năng diệt các loại vi khuẩn Vibrio và virus đốm trắng cực kì hiệu quả thông qua cơ chế oxy hóa và không để lại dư lượng độc hại.
• Cung cấp oxy tức thì: Trong quá trình phân hủy, Aqualisan sẽ giải phóng ra Oxy hòa tan trong nước. Tôm bị đỏ thân thường hô hấp rất kém. Vì thế việc bổ sung oxy cấp tốc từ Aqualisan sẽ giúp cho tôm khỏe lại nhanh hơn trong khi các loại khác làm giảm nhẹ lượng oxy có trong ao.

Bà con có thể tham khảo liều dùng 8 ppm (8kg/ 1000m³ nước) Bà con tiến hành pha loãng liều dùng này trước khi đánh xuống ao. Lưu ý đánh vào lúc sáng từ 8 – 9h hoặc chiều mát. Bà con nên kiểm tra ao trong quá trình đánh khoảng 6 tiếng/ lần. Nếu tình trạng tôm vẫn không hết, bà con có thể tiến hành đánh lại liều tương tự khoảng sau 24h cho đến khi tôm giảm đỏ.

Chú ý: Đây là liều dùng tham khảo. Bà con nên tham khảo ý kiến từ các chuyên gia để có thể đưa ra liều dùng chính xác hơn nhé!

Hướng dẫn cách phòng ngừa tôm bị đỏ thân an toàn hiệu quả

Tôm bị đỏ thân gây ra hậu quả rất nặng nề cho người nuôi tôm. Vì thế, bà con cần phòng ngừa nhằm giảm thiểu thiệt hại tối đa cho bản thân mình. Dưới đây là một số biện pháp phòng ngừa mà Khai Nhật tổng hợp lại được. Mời bà con cùng theo dõi ngay nhé!

Quản lý môi trường nước ổn định

Đây là một trong những biện pháp phòng ngừa không chỉ riêng bệnh thân đỏ của tôm mà còn cho những bệnh khác. Bà con cần:

• Kiểm tra các chỉ số nước như: pH, NH₃, NO₂ hằng ngày
• Duy trì độ kiềm ổn định ở mức >120 mg/ lít để tôm luôn có lớp vỏ cứng cáp
• Đánh vi sinh cho ao thường xuyên nhằm ngăn chặn khí độc phát sinh trong ao

Chăm sóc dinh dưỡng và sức khỏe tôm ổn định

Ngoài việc luôn giữ môi trường nước ao nuôi được ổn định bà con cần đảm bảo tôm có được một hệ dinh dưỡng và sức khỏe tôm được ổn định:

• Chọn thức ăn từ các thương hiệu uy tín. Luôn bảo quản thức ăn nơi khô ráo, thoáng mát. Tránh cho tôm ăn thức ăn bị ẩm, mốc.
• Bà con có thể trộn chung Vitamin C, Khoáng và men tiêu hóa vào khẩu phần ăn hằng ngày của tôm. Trong lúc thời tiết cực đoan, thay đổi nhiều, bà con có thể bổ sung thêm đường để giúp tôm tăng cường sức khỏe nhé!

Vệ sinh nguồn nước cấp tránh vi khuẩn xâm nhập vào ao nuôi

Việc kiểm soát chất lượng nước đầu vào ao nuôi cũng cực kỳ quan trọng. Nếu nước đầu vào có chứa bào tử, mầm bệnh thì việc bùng phát dịch trong ao nuôi là điều không thể tránh khỏi. Bà con cần làm những việc như:

• Lọc nguồn nước cấp qua túi lọc để có thể lọc các sinh vật ngoại lai như cua, ốc,…
• Tiến hành xử lý nước trong ao lắng bằng thuốc sát trùng như thuốc tím, chlorine,… để có thể tiêu diệt sạch các mầm bệnh trong ao nuôi

Câu hỏi thường gặp

Tôm bị đỏ thâm có lây lan sang ao khác không?

Tình trạng tôm bị đỏ thân có thể lây lan sang ao khác nếu nguyên nhân gây bệnh là do virus hoặc vi khuẩn. Cụ thể như sau:

• Nếu bệnh do virus: Bệnh có thể lây lan cực kì nhanh thông qua nguồn nước chung, các loài trung gian trong ao hay thậm chí là qua dụng cụ chăm sóc nếu không được vệ sinh kỹ
• Trường hợp bệnh do vi khuẩn: Ao có thể bị nhiễm chéo từ ao khác hay sử dụng chung nguồn nước cấp có mầm bệnh.

Tôm bị đỏ thân có cần phải thu hoạch sớm hay không?

Quyết định này phụ thuộc vào nguyên nhân và kích cỡ của tôm cụ thể như sau:

• Thu hoạch ngay: Nếu xác định tôm bị đỏ thân do Virus (như hội chứng Taura) và tôm đã đạt kích cỡ thương phẩm. Việc cố gắng chữa trị đối với bệnh do virus thường tốn kém và không hiệu quả, tôm sẽ chết hàng loạt rất nhanh, gây lỗ vốn nặng.
• Giữ lại điều trị: Nếu tôm bị đỏ thân do môi trường (khí độc, sốc thời tiết) hoặc nhiễm khuẩn nhẹ. Trường hợp này hoàn toàn có thể cứu vãn bằng cách thay nước, đánh vi sinh, diệt khuẩn và bổ sung dinh dưỡng. Tôm sẽ hồi phục và tiếp tục phát triển.

Mất bao lâu thì tôm phục hồi sau khi xử lý đúng cách

Thời gian hồi phục của tôm khi tôm bị đỏ thân sẽ phụ thuộc tình trạng bệnh và loại bệnh của chúng. Ví dụ như:

• Do sốc môi trường: Tôm sẽ hết đỏ thân, ăn lại bình thường nhanh sau khoảng từ 24 – 48 tiếng khi các thông số nước được ổn định.
• Do nhiễm khuẩn: Tôm cần khoảng từ 5 – 7 ngày sau khi điều trị liên tục.

Lưu ý: Tôm sau khi phục hồi thường sẽ chậm lớn một chút trong vài ngày đầu do cơ thể phải tập trung năng lượng để hồi phục tổn thương.

Làm sao để phân biệt được tôm bị đỏ thân do bệnh hay do sốc môi trường?

Bà con có thể dựa vào các yếu tố sau để có thể phân biệt được tình trạng tôm bị đỏ thân do sốc môi trường hay bị virus. Bà con có thể phân biệt dựa vào các yếu tố như:

• Thời điểm xuất hiện: Trường hợp tôm bị đỏ thân do môi trường thì chúng sẽ xuất hiện đồng loạt ngay khi môi trường có sự cố như mưa lớn, sập tảo,… Ngược lại, tôm bị bệnh do bệnh thì ban đầu tôm sẽ đỏ thân rải rác, sau đó tăng dần số lượng theo ngày.
• Tỷ lệ tôm tử vong: Tôm bị đỏ thân do môi trường sẽ bị yếu, lờ đờ nhưng ít chết. Tôm bị do nhiễm virus sẽ chết nhanh, rớt đáy nhiều, vỏ mềm nhũn và có đốm tổn thương lạ.

Protectol – Sản phẩm diệt khuẩn, khử trùng phổ rộng dành cho ao tôm

Khi tôm xuất hiện dấu hiệu đỏ thân, hồng thân. Đặc biệt là do các tác nhân nguy hiểm như Virus hay vi khuẩn Vibrio bùng phát mạnh trong ao. Các loại thuốc sát trùng thông thường chứng minh khả năng sát khuẩn ít hiệu quả hơn và gây sốc cho tôm đang yếu. Protectol GA 50 là giải pháp cực kỳ hữu ích. Sản phẩm nổi bật bởi những công dụng như:

• Khả năng diệt Virus vượt trội: Với thành phần Glutaraldehyde 50%. Protectol có khả năng xuyên thấu và phá hủy cấu trúc protein của virus và vi khuẩn các loại trong tích tắc. Đây là điều mà các loại sản phẩm sát khuẩn thông thường khó thể nào phát huy được.
• Hiệu quả diệt khuẩn phổ rộng: Thông thường tôm bị đỏ thân thường kèm theo sự biến động của môi trường trong ao. Sản phẩm có khả năng hoạt động mạnh mẽ trong nhiều loại môi trường pH và độ mặn khác nhau. Thậm chí, sản phẩm không bị mất tác dụng khi trong môi trường ao nuôi có chứa nhiều tạp chất hữu cơ.
• Không gây tồn dư độc hại: Sản phẩm có khả năng tự phân hủy sinh học, không gây sốc tôm, bảo vệ những con tôm có sức đề kháng yếu trong ao.

Nếu bà con đang có nhu cầu sử dụng Protectol để ngăn chặn tình trạng tôm bị đỏ thân trong ao. Bà con có thể liên hệ ngay với Khai Nhật thông qua Hotline: 0965.025.702 để được hỗ trợ kịp thời ngay nhé!

Lý do bà con nên mua hàng tại Khai Nhật:

• Đầy đủ mã lưu hành
• Nhập khẩu trực tiếp từ nhà sản xuất
• Chất lượng vượt trội
• Giá thành cạnh tranh
• Chính sách hỗ trợ đặc biệt cho trại giống và đại lý